Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΥΠΑΤΗΣ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΕΤΥΛΙΝΗ... ΣΤΗ Δ.Ε.Η.

ΦΑΝΟΣΤΑΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ

Από την ασετυλίνη ………..στη Δ.Ε.Η.

Από τη δεκαετία του 1920 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1950,ο δημόσιος φωτισμός της Υπάτης, στη πλατεία και στους κεντρικούς της δρόμους, γινόταν με μεγάλα φανάρια πολυγωνικού σχήματος, που στηριζόταν σε σιδερένιες κολόνες και ως καύσιμη ύλη χρησιμοποιούνταν η ασετυλίνη(ακετυλένιο). Υπήρχαν συνολικά πέντε τέτοια φανάρια.Ένα φανάρι υπήρχε στο κέντρο της πλατείας (φαίνεται σε επιστολικό δελτάριο-καρτ ποστάλ-της πλατείας «Αινιάνων» του 1937).

Τα άλλα τέσσερα είχαν τοποθετηθεί σε σημεία κεντρικών δρόμων και σε σταυροδρόμια.Το ένα ήταν στο σημείο όπου τελείωνε το καλντερίμι, από την πλατεία προς  το Δημαρχείο στη θέση όπου σήμερα είναι η οικία Παναγιώτη Περδικάκη.Το δεύτερο ήταν στο σημείο όπου τελείωνε το καλντερίμι, από την πλατεία προς τον «Στρατώνα», εκεί όπου σήμερα είναι η οικία Γιάνη Ευθυμιόπουλου.Το τρίτο ήταν δίπλα στην οικία Γεωργίου Μαυροδήμου και το τέταρτο έξω από το Δημοτικό Σχολείο στη  σημερινή έξοδο προς Λαμία. Την ευθύνη του φωτισμού είχε υπάλληλος της κοινότητας Υπάτης. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα τέτοια χρέη εκτελούσε ο Δημήτριος Πονηρός, ο επονομαζόμενος «Γκαμήλας», (λόγω του ψηλού αναστήματος).

ΠΟΝΗΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
Τα φανάρια τα άναβε με το σούρουπο και τα έσβηνε λίγο πριν το ξημέρωμα. Για περισσότερη ευκολία τα φανάρια κατέβαιναν και ανέβαιναν, με τη βοήθεια ενός απλού μηχανισμού που αποτελούνταν από συρματόσχοινο και τροχαλία.Την ίδια εποχή ο φωτισμός των καταστημάτων γινόταν με λάμπες ασετυλίνης, ενώ των οικιών είτε με καντήλια, είτε με λάμπες πετρελαίου φωτιστικού (καθαρό). Το φωτιστικό πετρέλαιο το διέθετε το Μονοπώλιο της Υπάτης και όχι τα παντοπωλεία. Μεταπολεμικά και συγκεκριμένα στις αρχές της δεκαετίας 1950 έγινε κάτι πάρα πολύ σημαντικό, όσον αφορά τον φωτισμό της πόλης. Τότε πραγματικά η Υπάτη είδε το φώς το αληθινό!! Η Κοινότητα αγόρασε- μέσω του Μετοχικού Ταμείου Στρατού και με την υποστήριξη του Γιάννη Γράψα που τότε υπηρετούσε ως στρατιωτικός στη αντίστοιχη υπηρεσία- γεννήτρια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας . Προερχόταν από πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού που παροπλίστηκε και ήταν πετρελαιοκίνητη.Τοποθετήθηκε στο κτίριο που υπήρχε στο περίβολο του ναού του Αγίου Γεωργίου.

ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΥΠΑΤΗΣ
Ο υπεύθυνος που εγκατέστησε την γεννήτρια ονομαζόταν Κοτρώνης. Ο ίδιος έδειξε τον τρόπο λειτουργίας σε υπάλληλο της κοινότητας και ανέλαβε την εργολαβία κατασκευής και ανάπτυξης του δικτύου διανομής ρεύματος (κολόνες, αγωγοί, μονωτές κ.ά.) για τον κοινόχρηστο φωτισμό, τον φωτισμό των καταστημάτων, των υπηρεσιών και των οικιών. Η Κοινότητα όρισε υπεύθυνο για τον ηλεκτροφωτισμό – λόγω τεχνικών γνώσεων – τον Παναγιώτη Στεργιόπουλο, τον επονομαζόμενο «Κάρολο», που είχε ως βοηθό στο έργο του τον Ευάγγελο Σακκά. Η εκκίνηση και η παύση λειτουργίας της γεννήτριας γινόταν βάσει συγκεκριμένου ωραρίου, ανάλογα με την εποχή. Το Φθινόπωρο και τον Χειμώνα από το σούρουπο μέχρι τις 10μ.μ., την Άνοιξη και το Καλοκαίρι μέχρι τις 12μ.μ.Όλο το έργο έγινε με κοινοτικά έξοδα και η Κοινότητα έβαλε τέλη φωτισμού που εισπράττονταν κάθε μήνα. Αυτά είχαν οριστεί ανάλογα με τον αριθμό των λαμπτήρων πυρακτώσεως που διέθεται το κατάστημα ή κάθε οικία. (π.χ. 1 λαμπτήρας 5 δραχμές, 2 λαμπτήρες  10 δραχμές, 3 λαμπτήρες πάλι 10 δραχμές ).Βέβαια όλα τα νοικοκυριά και τα καταστήματα πλήρωναν και τέλη κοινοτικού (κοινόχρηστου) φωτισμού. Αυτός ο τρόπος φωτισμού κράτησε μέχρι λίγο πριν το 1958. Στη συνέχεια η ηλεκτροδότηση έγινε μέσω της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η.) που δημιούργησε τις δικές της σύγχρονες υποδομές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας   και σύγχρονο δίκτυο διανομής της. Η γεννήτρια πουλήθηκε στη ΔΕΗ και μεταφέρθηκε σε κάποιο νησί μας για να συνεχίσει το ρόλο της. Ο συμπαθής «Κάρολος»  προσλήφθηκε ως υπάλληλος στη ΔΕΗ και μετακόμισε οικογενειακώς για να εγκατασταθεί οριστικά στην πόλη της Λαμίας.

1963
Στην φωτογραφία αυτή του 1963 βλέπουμε στα αριστερά το κτίριο πού πρίν φιλοξενούσε την γεννήτρια.

…………………………………………………………………………………………………..

Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΤΗΣ

(Του Αθανάσιου Βασιλείου)

ΠΗΓΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ
https://ypati.wordpress.com

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΣ kaliterilamia.gr
Share on Google Plus

Σχετικά με Καλύτερη Λαμία

0 σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου