ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ, ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΖΩΝΗ, ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΜΕΤΡΟ. ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ 1986 ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ


Έχουν περάσει 31 χρόνια από τον Οκτώβριο του 1986 όταν εγκρίθηκε το Πολεοδομικό Σχέδιο της πόλης της Λαμίας του 1986. Για την Ιστορία αυτό το χρονικό διάστημα θεωρείται αμελητέο, ωστόσο στην περίπτωση της ανάπτυξης μίας πόλης και συγκεκριμένα της Λαμίας, είναι αρκετό ώστε να καταλάβουμε πως η πόλη μας αναπτύχθηκε. 

Το Πολεοδομικό Σχέδιο αποτελούσε το όραμα των τοπικών αρχόντων. Αν θέσουμε μια οριοθετική γραμμή στο 1986, αυτό ήταν το παρόν τους, και αφού μελετήσουμε το ΦΕΚ 955 Δ' 15-10-1986 που περιλαμβάνει όλες τις προβλέψεις και τις θέσεις της Νομαρχίας Φθιώτιδας και του Δήμου Λαμιέων για το μέλλον της πόλης, μπορούμε αν κάνουμε μια βόλτα στην πόλη μας να διαπιστώσουμε πως σχεδόν ζούμε μέσα στο αστικό περιβάλλον που εκείνοι οραματίστηκαν. Βέβαια, άλλα έργα υλοποιήθηκαν και άλλα όχι. Η αλήθεια είναι πως είχαν οραματιστεί μια πόλη κούκλα, που ευχή όλων θα ήταν όλα όσα αναφέρονται στο Εγκεκριμένο Πολεοδομικό Σχέδιο να είχαν πραγματοποιηθεί.

Τι προέβλεπε το πολεοδομικό σχέδιο του 1986:


  • Οργάνωση του οικισμού της Λαμίας για μέγεθος 80.000 κατοίκων. Στην απογραφή του 1981 ο Δήμος Λαμίας είχε 41.846 κατοίκους. Η πρόβλεψη ήταν για τους διπλάσιους πολίτες.
  • Δημιουργία οκτώ πολεοδομικών ενοτήτων (Κεντρική περιοχή, Άμπλιανη, Παγκράτι, Καλύβια, Αγ. Λουκάς-περιοχή Ανθέων, Γαλανέϊκα, Ευρυτάνες-Ταράτσα, Νέα Μαγνησία).
  • Ανάπτυξη του σημερινού (τότε) κέντρου πόλης από την οδό Διάκου – Πλ. Διάκου – οδό Αβέρωφ – Σατωβριάνδου – Πανουργιά – Λεωνίδου – Παπακυριαζή – Όθωνος – Πλ. Λαού – οδός Καραϊσκάκη – Καζούλη – Πλ. Ελευθερίας μέχρι την οδό Διάκου, καθώς και παράλληλη ανάπτυξη τοπικών κέντρων ανά συνοικία.
  • Χωροθέτηση κεντρικών λειτουργιών στην ιδιοκτησία του Δήμου Αταλάντης κάτω από το Νεκροταφείο Ξηριώτισσας.
  • Διατήρηση της σημερινής μορφής γενικής κατοικίας στην έκταση του εγκεκριμένου σχεδίου πλην των περιοχών των συνοικιών Μαγνησίας-Ταράτσας-Ευρυτάνων-Καλυβίων στις οποίες μαζί με την περιοχή επέκτασης καθορίζεται αμιγής κατοικία. Καθορισμός γενικής κατοικίας στα τοπικά κέντρα των συνοικιών. Χωροθέτηση του αστικού Συνεταιρισμού Δημοσίων Υπαλλήλων Λαμίας στην περιοχή Καλύβια.
  • Οργάνωση των εγκαταστάσεων εκπαίδευσης σε κάθε πολεοδομική ενότητα με επέκταση των υπαρχόντων διδακτηρίων και χωροθέτηση νέων στις περιοχές επέκτασης. Στη συνοικία Αγ. Λουκά τα δημοτικά σχολεία λόγω μη δυνατότητας εξεύρεσης κατάλληλων χώρων και υψηλής τιμής γης,  παραμένουν στη σημερινή κατάσταση.
  • Χωροθέτηση εγκαταστάσεων πρόνοιας και περίθαλψης στις περιοχές επέκτασης καθώς και διατήρηση των ήδη υπαρχόντων και ειδικότερα διατήρηση του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας στη σημερινή θέση μέσα στα όρια ΓΠΣ συνδυαζόμενο με την επέκταση του Νοσοκομείου στην περιοχή της Ταράτσας (πρώην Σανατόριο). Χωροθέτηση δύο Κέντρων Υγείας, το ένα στη συνοικία Γαλανέικων και το άλλο στο νότιο τμήμα κοντά στις προτεινόμενες αθλητικές εγκαταστάσεις των Καλυβίων.
  • Διατήρηση των υπαρχόντων Παιδικών Σταθμών και χωροθέτηση νέων στις περιοχές επεκτάσεων, ώστε να υπάρχει ένας παιδικός σταθμός σε κάθε γειτονιά. Οι υπάρχοντες παιδικοί σταθμοί του κέντρου και της συνοικίας Αγίου Λουκά θα είναι διπλάσιου δυναμικού από το σημερινό. Χωροθέτηση έξι νέων βρεφονηπιακών σταθμών στις παρακάτω θέσεις: α)στην επέκταση της οδού Πηλίου μεταξύ Πανελλήνιας Έκθεσης Λαμίας και της οδού Κισσάβου, β)στη συνοικία Παγκρατίου στην περιοχή του σημερινού δημοτικού σχολείου, γ)δυτικά της εκκλησίας Καλυβίων, δ)στην οδό Καρπάθου, ε)πίσω από το Νοσοκομείο, στ)στο Τσαλτάκη στην Αγία Βαρβάρα.
  • Χωροθέτηση Κέντρου Ανοικτής Προστασίας Ηλικιωμένων (ΚΑΠΗ) στις συνοικίες Αγ. Λουκά και Γαλανέικων και γεροντικής στέγης στα Άνω Ρεβένια.
  • Χωροθέτηση νέου ορφανοτροφείου στην περιοχή Ρεβενίων και διατήρηση των ήδη υπαρχόντων στην Άμπλιανη και στα Γαλανέικα.
  • Διατήρηση και επέκταση του υπάρχοντος αθλητικού χώρου στα Γαλανέικα και στη Νέα Μαγνησία και χωροθέτηση νέων στις περιοχές εγκαταστάσεων και ειδικότερα: α)ενός πυρήνα Β στην ενότητα Άμπλιανης(γυμναστήριο, κολυμβητήριο, γήπεδο τένις, χάντμπολ), β)ενός πυρήνα Α στην ενότητα Παγκρατίου (στάδιο, γήπεδο), γ)ενός γυμναστηρίου στο συνοικισμό Ευρυτάνων στην εντός σχεδίου περιοχή, δ)ενός κλειστού γυμναστηρίου και ενός γηπέδου στη συνοικία Γαλανέικα.
  • Χωροθέτηση του νέου διοικητηρίου στο χώρο του στρατοπέδου Τσαλτάκη μετά την απομάκρυνσή του.
  • Χωροθέτηση πολιτιστικών λειτουργιών: α)στην ενότητα Άμπλιανη, στο χώρο του στρατοπέδου Τσαλτάκη μετά την απομάκρυνσή του, στο χώρο δυτικά της Νέας Εθνικής Οδού και βόρεια της Πανελλήνιας Έκθεσης Λαμίας, β)στην ενότητα Παγκρατίου κοντά στην οδό Αμφικτυόνων και σε επαφή με προτεινόμενη συλλεκτήρια, γ)στην ενότητα Καλύβια κοντά στο προτεινόμενο τοπικό κέντρο, δ)στην ενότητα Γαλανέικα στο χώρο κοντά στα Γυμνάσια, ε)στην ενότητα του κέντρου στο λόφο του Κάστρου και στο εγκαταλειμμένο λατομείο του Αφανού, στ)στην ενότητα Αγ. Λουκά, στο λόφο Αγ. Λουκά, στο δημοτικό θέατρο και στο κτίριο του 6ου Γυμνασίου.
  • Δημιουργία αστικού πρασίνου ανατολικά της πόλης σε επαφή με τη Νέα Εθνική Οδό, στο λόφο του Κάστρου, του Αφανού και του Αγ. Λουκά και στο αραπόρεμα δυτικά της πόλης. Δημιουργία χώρων πρασίνου στις περιοχές επέκτασης στον Αφανό, στην περιοχή του στρατοπέδου Τσαλτάκη μετά την απομάκρυνσή του, στην περιοχή χωροθέτησης αθλητικών εγκαταστάσεων στην ενότητα Άμπλιανης, στην περιοχή επέκτασης Παγκρατίου, καθώς και πάρκου πόλης δυτικά της Άμπλιανης και μικρότερων τοπικών πάρκων σ'όλη την έκταση της πόλης.
  • Ανάπτυξη τουρισμού και λειτουργιών αναψυχής στις περιοχές του Αφανού, στο εγκαταλειμμένο λατομείο, κοντά στη Νέα Εθνική Οδό, δυτικά του χώρου της Πανελλήνιας Έκθεσης Λαμίας.
  • Χωροθέτηση βιοτεχνικής ζώνης στο νότιο άκρο της πόλης για βιοτεχνίες χαμηλής όχλησης προοριζόμενης και για τη μετεγκατάσταση βιοτεχνιών χαμηλής όχλησης που σήμερα βρίσκονται στον πολεοδομικό ιστό της πόλης. Στη ζώνη αυτή επιτρέπεται η χρήση κατοικίας.
  • Χωροθέτηση ζωνών χονδρεμπορίου και αποθηκών στο νότιο τμήμα της πόλης δίπλα στις ζώνες βιοτεχνίας σε συνδυασμό με σταθμό φορτηγών αυτοκινήτων και υπεραστικών λεωφορείων. Στη ζώνη αυτή επιτρέπεται η χρήση κατοικίας.
  • Διατήρηση του υπάρχοντος νεκροταφείου Ξηριώτισσας ανατολικά της πόλης χωρίς επέκταση και χωροθέτηση νέων βορειοδυτικά των Γαλανέικων στο λόφο Προφήτη Ηλία, επέκταση του νεκροταφείου Αγίας Παρασκευής και μεταφορά του νεκροταφείου Καλυβίων.
  • Σταδιακή μετεγκατάσταση μέσα στην πενταετία των συνεργείων επισκευής αυτοκινήτων, ξυλουργείων, βιοτεχνιών, σιδηροκατασκευών και λοιπών βιοτεχνιών που είναι διάσπαρτες στον πολεοδομικό ιστό της πόλης.
  • Μετεγκατάσταση του Στρατοπέδου Τσαλτάκη.
  • Γενική εκτίμηση της χωρητικότητας των πολεοδομικών ενοτήτων σε κατοίκους, των αναγκών σε γη, ανάγκη για κοινωνική υποδομή σε επίπεδο πόλης και των αναγκών σε γη στις πολεοδομικές ενότητες.
  • Ιεράρχιση του οδικού δικτύου με βασικότερες παρεμβάσεις: α)δημιουργία περιφερειακής αρτηρίας στο νότιο τμήμα της πόλης που συνδέει τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης με τον άξονα για Καρπενήσι, β)δημιουργία περιφερειακού δακτυλίου για την παράκαμψη της πόλης από την υπεραστική κυκλοφορία, γ)διαβάθμιση της εσωτερικής κυκλοφορίας του οικισμού με δευτερεύουσες συλλεκτήριες αρτηρίες και τοπικό οδικό δίκτυο, δ)διατήρηση της σιδηροδρομικής γραμμής με βύθιση σε όλο το μήκος της πόλης και χρησιμοποίηση της σαν ηλεκτρικό μετρό με επέκταση μέχρι Μακρακώμη και Στυλίδα, ε)δημιουργία πλατφόρμας για πεζούς πάνω από τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό και πρόβλεψη των απαραίτητων ανισόπεδων διαβάσεων πεζών και τροχοφόρων πάνω από τη σιδηροδρομική γραμμή μέχρι της τελικής βύθισης της στο Παγκράτι, στην αρχή της οδού Γοργοποτάμου, στο κέντρο στη παλαιά εθνική οδό Λαμίας-Αθήνας και στην περιοχή Θερμοπυλών στην προέκταση του νέου δρόμου προς το χώρο της Έκθεσης.
  • Λειτουργία δικτύου αστικών μεταφορών για τη σύνδεση των περιοχών κατοικίας μεταξύ τους και με τις περιφερειακές χωροθετημένες λειτουργίες της πόλης.
  • Χωροθέτηση των εγκαταστάσεων των μαζικών μέσων μεταφοράς στο νότιο τμήμα της πόλης, μέσα στη βιοτεχνική περιοχή, κοντά στη διασταύρωση της νότιας περιφερειακής αρτηρίας με την οδό Αμφικτυόνων.
  • Χωροθέτηση σταθμού φορτηγών αυτοκινήτων στο νότιο τμήμα της πόλης, στη βιοτεχνική ζώνη.
  • Πρόβλεψη χώρων στάθμευσης εκτός οδού, κοντά σε ζώνες κοινωνικών και εμπορικών δραστηριοτήτων, σε συνδυασμό με πεζόδρομους και σύστημα αστικού πρασίνου.
  • Τον καθορισμό ζωνών οικονομικών και θεσμικών κινήτρων και πολεοδομικών μηχανισμών.
  • Ζώνες ειδικής μελέτης στην περιοχή του στρατοπέδου Τσαλτάκη (μαζί με την ιδιοκτησία Μπέσιου) μετά την απομάκρυνσή του, των Κάστρου, Πλ. Ελευθερίας, Αγοράς και Πλ. Λαού, στην οδό Λεωνίδου και λατομείου Αφανού.
  • Ζώνη αστικού αναδασμού για προγράμματα του Δήμου και της ΔΕΠΟΣ, για παροχή φθηνού οικοπέδου στα Καλύβια.
  • Ζώνες ειδικών κινήτρων σε όλα τα τοπικά κέντρα.
  • Νέες αναπτυξιακές ζώνες και ζώνες εξυγίανσης κατοικίας.
  • Αναπτυξιακές ζώνες λιανικού εμπορίου στα τοπικά κέντρα της γειτονιάς.
  • Αναπτυξιακή ζώνη βιοτεχνίας και χονδρεμπορίου στη νότια περιοχή
  • Ζώνη προγράμματος κοινωνικής κατοικίας με φορέα ή το Δήμο ή τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας (ΑΟΕΚ) ή συνεταιρισμό στις περιοχές Παγκρατίου, Άμπλιανης και βόρεια της Πανελλήνιας Έκθεσης Λαμίας.
  • Ζώνη προγράμματος παροχής φθηνού οικοπέδου για πρόγραμμα του Δήμου και ΔΕΠΟΣ στην περιοχή Ρεβενίων.
  • Λήψη μέτρων προστασίας για την προστασία του περιβάλλοντος με βασικότερες παρεμβάσεις: α)ζώνη προστασίας των ακτών του παραλιακού κόλπου και αναβάθμιση της παραλιακής ζώνης της Αγίας Μαρίνας, β)προστασία γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, γ)απομάκρυνση από το σημερινό οικισμό οχλουσών εγκαταστάσεων, δ)καθορισμός ζωνών προστασίας δασικών εκτάσεων στην ευρύτερη περιοχή του οικισμού, ε)ζώνες ειδικής μελέτης και ειδικότερα περιβαλλοντική μελέτη για τον Ξηριά και αναδάσωση των λόφων Προφήτη Ηλία, Αγίου Λουκά και Κάστρου και γενική διαμόρφωση εγκαταστάσεων αναψυχής, στ)φύτευση γύρω από την προτεινόμενη ευρύτερη περιοχή του τοπικού αεροδρομίου Λαμίας και διαχωρισμός του με περιοχή πρασίνου από την έκταση των Τ.Ε.Ι., ζ)σταδιακή μετεγκατάσταση του στρατοπέδου Τσαλτάκη, των λατομείων και προστασίας ως χώρου ιστορικού ενδιαφέροντος του νεκροταφείου Ξηριώτισσας, η)δεντροφύτευση γύρω από τη Βιομηχανική Περιοχή (ΒΙΠΕ) Λαμίας για την εξασφάλιση υγιούς περιβάλλοντος και προστασίας της πόλης και της ευρύτερης περιοχής.
  • Προτάσεις για τα απαραίτητα έργα και μελέτες υποδομής:α) δίκτυο ύδρευσης, ενίσχυση της παροχής νερού από τις πηγές Γοργοποτάμου και επέκταση του υφιστάμενου δικτύου, β)δίκτυα αποχέτευσης-ομβρίων-αντιπλημμυρική προστασία-απορρίματα, διαχωρισμός του συστήματος αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων, γ)οι αγωγοί ομβρίων καταλήγουν ανατολικά στον Ξηριά και νότια στην αποχετευτική τάφρο, δ)χωριστή διάταξη δικτύων κατά συνοικία πριν την τελική περισυλλογή των λυμάτων από τον κεντρικό αγωγό της πόλης, ε)χωροθέτηση εγκατάστασης επεξεργασίας λυμάτων βιολογικού καθαρισμού στην περιοχή νότια από τη Ροδίτσα, στ)διευθέτηση ρεμάτων με κλειστή διατομή στις περιοχές Καλυβίων και Παγκρατίου.
  • Ενεργειακό και τηλεπικοινωνιακό σύστημα: α)διατήρηση του υπάρχοντος σταθμού μετασχηματισμού και των κεντρικών αγωγών στη διατιθέμενη ικανότητα η οποία αρκεί για τις ανάγκες της πόλης το 1987, β)μετατροπή του εναέριου δικτύου μεταφοράς μέσης και χαμηλής τάσης, μέσα στα προτεινόμενα όρια της πόλης το 1987 σε υπόγειο, γ)πρόβλεψη νέων υποσταθμών διανομής ηλεκτρικής ενέργειας για την ισομερή κατανομή κυρίως στις περιοχές επέκτασης και ιδιαίτερα στο νότιο τμήμα της πόλης και τη βιοτεχνική ζώνη, δ)χωροθέτηση διοικητικού κέντρου τηλεπικοινωνιών ικανότητας 40.000 παροχών με επεκτάσεις του υπάρχοντος δικτύου με υπόγειες γραμμές στην περιοχή Τσαλτάκη.
  • Προτάσεις για την ασφάλεια και προστασία της πόλης από σεισμούς, θεομηνίες, πυρκαγιές: α)διατήρηση του σημερινού Πυροσβεστικού Σταθμού στην Άμπλιανη και χωροθέτηση νέου στη συνοικία Γαλανέικων, β)διατήρηση των σημείων υδροληψίας και δημιουργία νέων στις περιοχές επεκτάσεων, γ)κατανομή σε όλη την έκταση του οικισμού των χώρων συγκέντρωσης πληθυσμού σε περιπτώσεις θεομηνιών.
Η πόλη της Λαμίας είχε την τάση όχι μόνο της πληθυσμιακής αύξησης, αλλά και όσον αφορά τις υποδομές και τον αστικό της ιστό. Ήταν μία επαρχιακή πόλη που σιγά σιγά εκσυγχρονιζόταν με το βλέμμα της στις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις με τον άρτιο πολεοδομικό ιστό, τις φιλικές προς τον πολίτη και με περιβαλλοντική ευαισθησία. Ευελπιστούσε να γίνει αντάξια των Ευρωπαίων αδερφών της. Το αν τα κατάφερε ή όχι είναι στη δική μας κρίση να το πούμε, ως πολίτες της στο κατώφλι του 2018, αλλά να μην λησμονούμε πως η πόλη είναι οι πολίτες της.

Μητροπολιτικό πάρκο, βιοτεχνική ζώνη, αθλητικές εγκαταστάσεις, ηλεκτρικό μετρό. 
Το όραμα του 1986 για τη Λαμία του μέλλοντος.

του Παναγιώτη Η. Σωτηρίου*

Πηγή ΦΕΚ: Εθνικό Τυπογραφείο.

*Ο Παναγιώτης Η. Σωτηρίου είναι πτυχιούχος Ιστορίας ΕΚΠΑ και μεταπτυχιακός φοιτητής στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΣ kaliterilamia.gr

Share on Google Plus

Σχετικά με Καλύτερη Λαμία

0 σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου