ΑΛΟΪΣΙΟΣ ΓΡΑΔΕΝΙΓΟΣ

Κρητικός ιερωμένος και λόγιος. Γεννήθηκε στα Χανιά στις αρχές του 17ου αιώνα και η δράση του εκτείνεται στα μισά του αιώνα αυτού, χωρίς να ξέρουμε πότε πέθανε. Μιά εκδοχή για την καταγωγή του λέει πως βαστούσε απ’ την βενετσιάνικη οικογένεια των Γραδενίγων, απ’ όπου βγήκαν μεγάλοι αξιωματούχοι της Ενετικής Δημοκρατίας και πολλοί δούκες, που οι απόγονοί τους εξελληνίστηκαν, έγιναν ορθόδοξοι κι έμειναν στην Κρήτη πολεμώντας για την απελευθέρωσή της. Για τον Αλοΐσιο Γραδενίγο, που το ιερατικό του όνομα ήταν Αμβρόσιος, ξέρουμε πως στα 1645, όταν η Κρήτη υποδουλώθηκε στους Τούρκους, ήταν πρωτόπαπας. Τότε έφυγε στη Βενετία όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα. Τα κηρύγματά του εκεί έγιναν ξακουστά και διορίστηκε καθηγητής στο σχολείο της ελληνικής κοινότητας. Έγινε ακόμη βιβλιοφύλακας στην περίφημη Μαρκιανή βιβλιοθήκη κι επίσημος διορθωτής των ελληνικών εκδόσεων της Βενετίας διορισμένος από τη Γερουσία. Από τη θέση αυτή βοήθησε πολύ στη διάδοση των ελληνικών Γραμμάτων κι επιμελήθηκε πλήθος εκδόσεων. Ανάμεσα στις εκδόσεις αυτές αναφέρουμε τις σπουδαιότερες: «Η Ιστορία της Αθήνας» του Κονταρή (1675), η «Ερωφίλη» του Χορτάτζη (1676) που την απάλλαξε μάλιστα κι από τα λάθη της προηγούμενης έκδοσης, έτσι που να θεωρήται αυτός σαν ο ουσιαστικός επιμελητής κι εκδότης της, μιά «Παρακλητική» (1681) και την «Ιεροκοσμική Ιστορία» του Ιεροσολύμων Νεκτάριου, το 1678. Ένας άλλος λόγιος της εποχής, ο Ανδρέας Γουλιανός, σχολιάζοντας την προσφορά του Γραδενίγου λέει γι’ αυτόν: «μήτε αγρυπνιών, μήτε μόχθων, μήτε δαπανών ιδίων φειδόμενος προς κοινήν ωφέλειάν τε και επιτηδειότητα του αξιοπολυδοξάστου και προσφιλεστάτου αυτού Γένους». Απ’ αυτή τη φράση και μόνο φαίνεται πόσο μεγάλη στάθηκε η προσφορά του Γραδενίγου στη σκλαβωμένη Ελλάδα.
 
Δ.Π. ΚΩΣΤΕΛΕΝΟΣ
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ Κ. ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΥ 1976


from ανεμουριον https://ift.tt/3gElJdP
via IFTTT
Από το Blogger.