Στη μεγαλύτερη αρχαιολογική ανασκαφή που έγινε ποτέ στη Βόρεια Ελλάδα μετατρέπονται οι εργασίες για την κατασκευή του μετρό στη Θεσσαλονίκη .
Περισσότερα από 130.000 αρχαία αντικείμενα από διάφορες χρονικές περιόδους, μας ταξιδεύουν στο αρχαίο παρελθόν της πόλης κυρίως στους διάσημους σταθμούς Βενιζέλου και Αγ. Σοφίας, που καταλαμβάνουν σημαίνουσες θέσεις της αρχαίας πόλης. Σε μια επιφάνεια 20.000 τ.μ., σημαντικές αρχαιότητες έρχονται καθημερινά στο φως, ενώ η κατασκευάστρια εταιρεία έδωσε πριν από καιρό στη δημοσιότητα νέα εντυπωσιακά ευρήματα. Η πορεία του Μετρό της Θεσσαλονίκης, στο κέντρο, ακολουθεί τον κυριότερο δρόμο του πολεοδομικού ιστού της αρχαίας πόλης που ξεκινούσε από τη Χρυσή Πύλη Porta Aurea, (πλατεία Βαρδαρίου), κατέληγε στην Κασσανδριώτικη Πύλη (Πλατεία Συντριβανίου) και πλαισιωνόταν με κιονοστοιχίες και στοές σε ένα οδόστρωμα πλάτους 16μ. Στην περιοχή των δύο αυτών κομβικών πυλών υπήρξαν τα πλουσιότερα νεκροταφεία της πόλης.
Πριν από δύο χρόνια η κυβέρνηση με την έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΚΑΣ, προχώρησε στην απόσπαση των ευρημάτων στον σταθμό της Βενιζέλου, ενώ πριν από λίγο καιρό ξεκίνησε η επανατοποθέτηση μέρους των αρχαιοτήτων.
ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Μοναδικά μνημειακά κτιριακά συγκροτήματα με ψηφιδωτά δάπεδα, μαρμάρινες και γύψινες διακοσμήσεις, ίχνη και υπολείμματα από εργαστήρια και καταστήματα, ένα τετράπυλο, ίχνη κιονοστοιχίας, μαρμάρινες κατασκευές και σχεδόν 3.000 ευρήματα, τα οποία συμπυκνώνουν έξι αιώνες ιστορίας της βυζαντινής Θεσσαλονίκης, ήρθαν στο φως από τις αρχαιολογικές ανασκαφές στο συγκρότημα της Βενιζέλου. Τα ευρήματα στον συγκεκριμένο αρχαιολογικό χώρο, είναι ότι σημαντικότερο έχει βρεθεί στην πόλη και δίκαια χαρακτηρίστηκε από τους Ιστορικούς η περιοχή, ως "Βυζαντινή Πομπηία". Σε βάθος έξι μέτρων ανακαλύφθηκε τμήμα της κύριας Ρωμαϊκής οδού Decumanus Maximous η οποία διασταυρώνεται με μία κάθετη Cardo. Στο μεγάλο τμήμα της βυζαντινής Μέσης Οδού οι επισκέπτες θα μπορούσαν όχι μόνο να παρατηρούν και να θαυμάζουν, αλλά και να περπατήσουν στον οδικό άξονα της ρωμαϊκής και βυζαντινής Θεσσαλονίκης. Το συγκεκριμένο μνημειακό σύνολο σώζεται σε εξαιρετικά καλή κατάσταση και είναι ένα τμήμα 77 μέτρων της πλακόστρωτης βυζαντινής λεωφόρου που διέσχιζε τη Θεσσαλονίκη τον 4ο αι. μ.Χ. και αποτελούσε τον κοσμικό κορμό της πόλης. Κάθετοι μαρμαρόστρωτοι δρόμοι οι οποίοι πλαισιώνονται από κιονοστήρικτες στοές και εκατέρωθέν τους, μεγάλα κτηριακά συγκροτήματα με πολυτελή ψηφιδωτά, εντίχοιο γραπτό διάκοσμο, ορθομαρμαρώσεις και opus sectile ( αποτελεί ιδιαίτερο είδος πολυτελούς διακόσμησης που συναντάται σε κτίρια αυτής της εποχής. Eίναι μία τεχνική στην οπoία πολύχρωμα μάρμαρα ή άλλα υλικά κόβονται σε λεπτά σχήματα ανθρώπινων μορφών ή ζώων, καθώς και σε φυτικά και γεωμετρικά σχήματα, που τοποθετημένα σε βάθος διαφορετικού χρώματος δημιουργούν ποικίλες συνθέσεις σε επιφάνειες τοίχων, δαπέδων ή και αντικειμένων μικροτεχνίας). Οι κάθετοι δρόμοι διαμόρφωναν οικοδομικές νησίδες με κτίσματα οικιστικής και εργαστηριακής χρήσης. Το εν λόγω σημείο, ήταν η καρδιά του εμπορίου. Κτήρια χτισμένα από λάσπη κυριαρχούσαν στον δημόσιο χώρο, τα πεζοδρόμια και τις στοές της ύστερης αρχαιότητας. Πλινθόκτιστες κατασκευές, κλίβανοι, πάγκοι εργασίας μαζί με εργαλεία, μήτρες κατασκευής κοσμημάτων, ημιτελή κεραμικά, μαρτυρούν την λειτουργία εργαστηρίων και καταστημάτων της αγοράς όπου κατασκεύαζαν κοσμήματα, είδη μεταλλοτεχνίας, υαλουργίας, κεραμικά κ.α σε όλη τη διάρκεια της βυζαντινής περιόδου. Βόρεια της decumanus στη συμβολή με την cardo (οδός Αγίας Σοφίας) κατασκευάστηκε το κρηναίο οικοδόμημα/νυμφαίο. Στους Βυζαντινούς χρόνους, η Θεσσαλονίκη ήταν η δεύτερη σημαντική πόλη μετά την Κωνσταντινούπολη. Ένα πολυπολιτισμικό κέντρο εμπορίου, το οποίο έσφυζε από ζωή. Η πόλη σχεδιάστηκε με το ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα και διατηρήθηκε και στους ρωμαϊκούς χρόνους. Οι επιβλητικές αρχιτεκτονικές διαμορφώσεις του δημόσιου χώρου-πλατείες, στοές και κρήνες/νυμφαία -στην πορεία των κεντρικών οδών αποτελούν την τελευταία μνημειακή εικόνα της ύστερης αρχαιότητας. Τα εξαιρετικά αρχαία ευρήματα που αποσπάστηκαν με απόφαση του ΚΑΣ, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις θα στεγαστούν σε δύο μουσεία που θα κατασκευαστούν μελλοντικά στην πόλη.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΓΙΑΝΤΣΗ
