Η Λαμία είναι μία από τις σημαντικότερες ιστορικές πόλεις της Στερεάς Ελλάδας, με παρουσία που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Χτισμένη σε στρατηγική θέση ανάμεσα στον Μαλιακό Κόλπο και την κοιλάδα του Σπερχειού, αποτέλεσε σημαντικό διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο ήδη από την αρχαιότητα.
Σύμφωνα με την παράδοση, η πόλη πήρε το όνομά της από τη μυθική βασίλισσα Λάμια, κόρη του Ποσειδώνα. Στην αρχαιότητα η περιοχή ανήκε στη Φθιώτιδα και συνδέθηκε στενά με τα γεγονότα της κλασικής και ελληνιστικής περιόδου.
Ιδιαίτερη σημασία απέκτησε μετά τον θάνατο του Μέγα Αλέξανδρου το 323 π.Χ., όταν ξέσπασε ο περίφημος Λαμιακός Πόλεμος. Η πόλη βρέθηκε στο επίκεντρο των συγκρούσεων μεταξύ των ελληνικών πόλεων και των Μακεδόνων, δίνοντας το όνομά της σε μία από τις σημαντικότερες πολεμικές αναμετρήσεις της εποχής.
Κατά τα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια η Λαμία συνέχισε να αναπτύσσεται ως εμπορικό και διοικητικό κέντρο. Η οχυρωμένη ακρόπολη της πόλης, στη θέση όπου δεσπόζει σήμερα το Κάστρο Λαμίας, επέτρεπε τον έλεγχο των περασμάτων προς τη νότια και κεντρική Ελλάδα.
Σήμερα, σημαντικά ευρήματα από την αρχαία ιστορία της πόλης φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας, όπου εκτίθενται επιγραφές, γλυπτά, νομίσματα και αντικείμενα καθημερινής ζωής που φωτίζουν το παρελθόν της περιοχής.
Η αρχαία Λαμία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Φθιώτιδας και παραμένει μέχρι σήμερα ένας τόπος όπου ο μύθος, η ιστορία και η αρχαιολογία συναντώνται κάτω από τη σκιά του κάστρου που δεσπόζει πάνω από τη σύγχρονη πόλη.