Το γεγονός που χαρακτηρίζει τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα στο χώρο της έντεχνης μουσικής στην Ελλάδα είναι η μετάβαση από την Επτανησιακή σχολή στη Νεοελληνική εθνική σχολή. Οι δύο μουσικές τάσεις συνυπάρχουν σε ολόκληρο αυτό το διάστημα, που συμπίπτει με το αποκορύφωμα της επτανησιακής μουσικής δημιουργίας και με τη γένεση της εθνικής μουσικής σχολής. Ο χώρος της «ελαφράς» μουσικής παρουσιάζει, επίσης, ξεχωριστή άνθηση αυτή την εποχή, έχοντας ως φορείς λόγιους συνθέτες με ολοκληρωμένη μουσική παιδεία. Η επτανησιακή μουσική δημιουργία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο σε ολόκληρη την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα. Τα έργα του Σπύρου Σαμαρά, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της επτανησιακής μουσικής σχολής, εξακολουθούν να παρουσιάζονται με επιτυχία στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
 |
|
Ο ΘΙΑΣΟΣ ΤΩΝ ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΩΝ ΤΟ 1907. ΣΤΟ ΠΙΑΝΟ Ο Θ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗΣ.
|
Οι περισσότεροι, άλλωστε, Επτανήσιοι συνθέτες, έχοντας αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς με την Ευρώπη κατά τη διάρκεια των σπουδών τους σε σημαντικά μουσικά κέντρα, κυρίως της Γαλλίας και της Ιταλίας, αναπτύσσουν έντονη καλλιτεχνική δραστηριότητα στο εξωτερικό. Έτσι διασώζονται αρκετά έργα Επτανήσιων συνθετών σε εκδόσεις γνωστών μουσικών οίκων της Ευρώπης. Επίσης, πολλές πρώτες παραστάσεις επτανησιακών μελοδραματικών έργων δόθηκαν σε σημαντικά θέατρα της Ευρώπης. Παράλληλα, αρχίζει να αναπτύσσεται το ιδεολογικό υπόβαθρο για τη δημιουργία της εθνικής μουσικής σχολής κατά τα πρότυπα των υπόλοιπων εθνικών μουσικών σχολών της Ευρώπης. Ως έτος - ορόσημο θα μπορούσε να οριστεί το 1901, χρονιά κατά την οποία ο Γεώργιος Λαμπελέτ δημοσίευσε τη μελέτη του «Η Εθνική Μουσική» στο περιοδικό «Παναθήναια».
 |
|
Η ΜΑΝΤΟΛΙΝΑΤΑ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ, 1907.
|
Σε αυτό το κείμενο καταλήγει ότι «το εθνικότερον, δημιουργικότερον, αληθινότερον έργον το οποίον θα κάμουν οι Έλληνες μουσουργοί είναι: η καλλιέργεια της ελληνικής μελωδίας με την εφαρμογήν της πολυφωνίας και η τεχνική ανάπτυξις της επί τη βάσει της αντιστίξεως και της fuga». Το επόμενο κείμενο - μανιφέστο της εθνικής σχολής είναι το πρόγραμμα της πρώτης συναυλίας (1908) που έδωσε στην Ελλάδα με έργα του ο Μανώλης Καλομοίρης. Το κείμενο είναι γραμμένο από τον ίδιο το συνθέτη, ο οποίος μόλις είχε επιστρέψει στην Ελλάδα από το Χάρκοβο της Ρωσίας, και παρουσιάζει τα καλλιτεχνικά του οράματα με έναν αρκετά ιδεαλιστικό τρόπο. Η κίνηση για τη δημιουργία εθνικής μουσικής σύντομα συνδέθηκε με το ρεύμα του δημοτικισμού στην Ελλάδα και ο Νουμάς, το περιοδικό των δημοτικιστών, φιλοξένησε στις στήλες του αρκετά κείμενα σχετικά με το ζήτημα της εθνικής μουσικής σχολής.
 |
|
ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗΣ (ΑΡΧΕΙΟ Ε.Λ.Σ.)
|
Τα δύο μουσικά ρεύματα, που - όπως γίνεται, άλλωστε, πάντα στην ιστορία της τέχνης - συνυπήρξαν για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα, ήρθαν αρκετές φορές σε σύγκρουση κυρίως μέσα από τις στήλες εφημερίδων και περιοδικών της εποχής.
Η ΕΛΑΦΡΑ
Στο χώρο της χαρακτηριζόμενης ως «ελαφράς» μουσικής οφείλουμε να σημειώσουμε την εμφάνιση συνθετών με κλασική μουσική παιδεία. Το γεγονός αυτό διαφοροποιεί τη μουσική που είχε απήχηση στο ευρύτερο κοινό αυτήν την εποχή σε σχέση με μεταγενέστερες εποχές. Τα όρια ανάμεσα στην έντεχνη και την ελαφρά μουσική, ιδιαίτερα όσον αφορά το είδος του τραγουδιού που καλλιεργήθηκε στο πλαίσιο και των δύο, είναι συχνά δυσδιάκριτα και η κατάταξη συνθετών στη μία ή στην άλλη πλευρά σε ορισμένες περιπτώσεις αποδεικνύεται άστοχη. Ο Ναπολέων Λαμπελέτ, για παράδειγμα, ο οποίος συνέθεσε πολλά τραγούδια με ελληνικούς και αγγλικούς στίχους, έγραψε και συμφωνική και σκηνική μουσική. Ανάλογες περιπτώσεις συνθετών αλλά και τραγουδιστών της εποχής υπάρχουν πολλές.
 |
|
ΣΠΥΡΙΔΩΝ-ΦΙΛΙΣΚΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ (1861-1917): Ο ΕΠΤΑΝΗΣΙΟΣ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΔΙΕΠΡΕΨΕ ΜΕ ΤΙΣ ΟΠΕΡΕΣ ΤΟΥ ΤΟΣΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΣΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ (ΦΩΤ.: ΜΟΝΤΣΕΝΙΖΕΙΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ)
|
Τα είδη που ευδοκιμούν και έχουν μεγάλη απήχηση στο ευρύ κοινό είναι το αθηναϊκό τραγούδι (καντάδα) και η αθηναϊκή επιθεώρηση. Το πρώτο λειτούργησε αυτόνομα, ενώ το δεύτερο ήταν ένα κατεξοχήν θεατρικό είδος, του οποίου σημαντικό μέρος ήταν τα τραγούδια που σχολίαζαν και επένδυαν μουσικά το έργο. Το αθηναϊκό τραγούδι φέρει σαφείς επιρροές από το επτανησιακό τραγούδι και θα μπορούσε να θεωρηθεί απόγονος του. Εξάλλου, αρκετοί Επτανήσιοι συνθέτες ασχολήθηκαν με αυτό το μουσικό είδος που βρήκε την πιο χαρακτηριστική έκφραση του στην καντάδα. Πραγματεύεται, κυρίως, θέματα γύρω από την αγάπη και τον αθηναϊκό τρόπο ζωής. Έχει έντονα ρομαντικό χαρακτήρα και συχνά χρησιμοποιήθηκαν στίχοι λόγιων ποιητών (Δροσίνη, Πορφύρα, Μαλακάση) ως κείμενα αυτών των τραγουδιών. Ανάμεσα στους συνθέτες που διαμόρφωσαν το αθηναϊκό τραγούδι πρέπει να αναφερθούν οι Νικόλαος Κόκκινος, Χρήστος Στρουμπουλής, Τιμόθεος Ξανθόπουλος και Δημήτριος Ρόδιος.
 |
|
Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΑΖΟΣ ΩΣ «ΜΠΟΕΜ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ» ΣΕ ΣΚΙΤΣΟ ΤΟΥ Ν. ΓΥΖΗ. Ο ΝΑΖΟΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΘΗΚΕ ΤΟ 1891 ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΩΔΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΕΙΝΕ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΑΥΤΗ ΕΠΙ ΤΡΕΙΣ ΠΕΡΙΠΟΥ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ. Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΑΚΜΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΧΙΖΕΙ ΠΕΡΙΠΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ, ΟΤΑΝ Η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΝΑΕΙ ΣΕ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΛΑΝΟ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΜΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΠΕΡΕΤΑΣ. ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΣΥΧΝΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ - ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΦΟΡΕΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΝ ΓΝΩΣΤΕΣ ΜΕΛΩΔΙΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ, ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΟΤΑΝ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΥΓΛΩΤΤΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΠΗΧΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΟΛΥΑΡΙΘΜΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΜΟΥΣΙΚΟΥΣ ΟΙΚΟΥΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΑΓΟΡΑΖΟΝΤΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΥ ΚΟΙΝΟ.
|
ΧΡΙΣΤΙΝΑ Γ. ΒΕΡΓΑΔΟΥ ΕΛΛΑΔΑ 20ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ 1900-1910 Β' ΤΟΜΟΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 2017
from ανεμουριον https://ift.tt/2O6oOp3
via IFTTT