Οι εμποροζωοπανηγύρεις στην Ελλάδα καί ιδιαίτερα στη Λεβάδεια υπήρχαν και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Κάθε Σάββατο από τα γύρω χωριά κατέφθαναν οι χωρικοί με τα προϊόντα τους στην πλατεία της Λεβαδείας (στη σημερινή Μητρόπολη), όπου γινότανε αγορά, γι' αυτό η περιοχή ονομάζεται και Σταροπάζαρο. Εκεί σύχναζαν και έμποροι απ' όλη τη Ρούμελη και εκεί διαμορφώνονταν οι τιμές των ειδών. Το Σαββατιάτικο παζάρι της Λεβαδείας ήταν το ρουμελιώτικο εμπορικό χρηματιστήριο, εκεί διαμορφώνονταν ol τιμές των αγροτικών κυρίως προϊόντων. Χαρακτηριστική είναι η σχετική δημοσίευση στην εφημερίδα "θεσμοί" της Λεβαδείας την 17-9-1876.
Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους καθιερώθηκαν και οι κατ' έτος τελούμενες εμπορικές πανηγύρεις σε πολλές πόλεις της Ελλάδας. Διαρκούσαν από 3-8 ημέρες, σε ορισμένη εποχή ανά περιοχή και σ' αυτές τις εμποροπανηγύρεις άρχισε να αναπτύσσεται ένα εσωτερικό εμπόριο, αφού εγένοντο μεγάλες μετακινήσεις εμπόρων αλλά και κατοίκων από πόλη σε πόλη προς πώληση και αγορά προϊόντων. Η εμπορική πανήγυρη της Λεβαδείας γινόταν την περίοδο της 15 Αυγούστου, όταν ταυτόχρονα εορταζόταν στην πόλη και η Παναγία. Χαρακτηριστικές ειδήσεις μέσα από τις στήλες εφημερίδων φανερώνουν τη σπουδαιότητα της εμποροπανηγύρεως και την ατμόσφαιρα της εποχής.
Ταχύπτερος Φήμη - 6 Σεπτεμβρίου 1839 : Μας γράφουσιν εκ Λεβαδείας ότι συνήλθε πλήθος ανθρώπων, και συνεκροτήθη με ησυχίαν, την 15 του τρέχοντος μηνάς, εις το επί τούτο προσδιωρισμένον μέρος της πόλεως, η κατ' έτος τελουμένη εκείθε εμπορική πανήγυρις, ήτις εισέτι διαρκεί. Μας προσθέτουσιν δε όη όσον πολλοί είσίν οι πανηγυρίζοντες, τόσον ποικίλα ενδύματα φέρουσι, και παντοίων ειδών και τρόπων εμπορικά συναλλάγματα κάμνουσιν. Άπας ο τύμβος ευχάριστοι τον αμέτοχον των φροντίδων θεατήν, με προσοχήν θεωρούντες τας διαφόρους φάσεις της κερδολείας εμπορικής αυτής πανηγύρεως. Μας γράφουν εκ Λεβαδείας ότι εις την τελεσθείσαν πανήγυριν της 15 Αυγούστου διετηρήθη η μεγαλυτέρα ευταξία και ασφάλεια, χάρις εις τα έμφρονα μέτρα του Δίοικητου, του υπομοιράρχου, του Δημάρχου και του εκτελούντος τα αστυνομικά παρέδρου Κ. Λαπουσιάδου. Ο τελευταίος ανεκάλυψε την δολιότητα τινών εκ των εμπόρων ως προς τους πήχεις και επροφύλαξεν ούτω τους συναλλαττομένους από επαισθητήν ζημίαν.
Ταχύπτερος Φήμη - 10 Αυγούστου 1843 : Εις την πόλιν μας γίνονται μεγάλαι και σπουδαίαι απασχολήσεις δια τας προετοιμασίας της πλησιαζούσης εμποροπανηγύρεως της 15 Αυγούστου. Η Δημ. αρχή θέλουσα να χορηγήση παντοίας ευκολίας εις τους προσελευσομένους εις αυτής επασχολείται επιτοπίως δια την όσον καλητέραν, και οποσούν εις τους εμπόρους ευχάριστον πήξιν των παραπηγμάτων μη φειδομένη οι κάτοικοι όλοι γενικώς μαθόντες, ότι πολλά αξιόλογα αντικείμενα θέλουν τους τιμήσει κατά την πανήγυριν ταύτη με την παρουσίαν των προσπαθούν να φανώσιν υπέρ αυτών περιποιητικοί εις αυτά.
Αυγή 15 Ιουλίου 1857 : Πρ. αριθ. 1023. / Βασίλειον της Ελλάδος / Ο Δήμαρχος Λεβαδείας Διακηρύττει ότι η ετησίως τελουμένη ενταύθα εμπορική πανήγυρις της 15ης του ε. μηνός θέλη αρχίσει το τρέχον έτος, την 12 ε.μ. και παρασθεί την 18 ίδιου, και ότι οι χάριν συνειλλαγής δι' ιδιαίτερα άλλα συμφέροντα προσερχόμενοι, θέλουν τυχει όχι μόνον ασφάλειαν εις την καθ' ο έλευσιν και επάνοδον, αλλά και ενταύθα πλήρη και έννομον προστασίαν καθ' όλον της διαμονής των το διάστημα. / Εν Λεβαδεία τη 4 Αυγούστου 1857 / Ο Δήμαρχος Δ. I. ΝΑΚΟΣ
Πρωτ. αρ. 1070. - Βασίλειον της Ελλάδος : Ο Δήμαρχος Λεβαδείας / Προς τον κ. Ηλίαν Κατογάν Δημ. / Σύμβουλον / Επί τη αιτήσει σας πληροφορουμεν υμάς, ότι μέχρι τούδε εν αρχομένη ήδη εμπορική της πόλεως Πανηγυρει ολίγιστα μετεφέρθησαν εν γένει ζώα, και, ως εικάζεται βασίμως, θέλει σπάνις αυτών ως εκ τούτου δε και διότι ηυξήνθησαν μετά διπλούν αι τιμαί των σφαγείων, οι ενταύθα κρεωπώλαι εις αναφοράς των, από 3 Αυγούστου ε.ε. εζήτησαν ν' αυξηνθώσι αι τιμαί των κρεάτων, προσδιοριζόμενων κατ' οκάν, του εν τράγου εις δρ. 1, του δε προβίου εις δρ. 1.10, και του κατσικιού εις δρ. 1.20, και εις την κατάστασιν ταύτην ευρίσκεται επί του παρόντος η υπόθεσις αύτη.
Λεβαδεία, 12 Αυγούστου 1857 : Ο Δήμαρχος Λεβαδείας Δ. I. ΝΑΚΟΣ / Αφ' όλας τα επαρχίας του κράτους, καθ' ας έχομεν πληροφορίας, πολίται, έμποροι χριστιανοί τε και αλλοεθνείς προστρέχουσιν εις την πανήγυριν της Λεβαδείας. Άλλ' αφού ο δήμος της Λεβαδείας απολαμβάνει, χάριν της εμπορικής ταύτης πανηγύρεως, πλείστας ωφελείας, δεν ήξιζε τον κόπον να εξοδεύσει ολίγας δραχμάς προς κατασκευήν της κατά την θέσιν Στενής οδού, την οποίαν ουδέ πεζός τις δύναται να διέλθη;
Ακρόπολη 19 Αυγούστου 1908 : "Εύγε εις ας τας Κυρίας. ΛΕΒΑΔΕΙΑ 19 Αυγούστου. Την 15ην λήγοντος ημέραν της ετησίας Εμποροπανηγύρεως ενταύθα ήρξατο αυτή μετά μεγίστης ζωηρότητος η οποία εξηκολούθησε καθ' όλας τας ημέρας της πανηγύρεως συντελέσαντος εις τούτο καί του επικρατήσαντος λαμπρού καιρού. Ο Αστυνομεύων δραστηριότατος κ. Σοφιανόπουλος είναι άξιος συγχαρητηρίων δια τα λαμπρά μέτρα ας έλαβεν υπέρ της τάξεως ούτως ώστε να διεξαχθή επί τόσας ημέρας η πολύκοσμος και πολυθόρυβος Εμποροπανήγυρις μετά ζηλευτής τάξεως. Η αρτισύστατος Φιλαρμονική μας καθ' όλας τας ημέρας αυτάς διήρχετο την πόλιν ανακρούουσα διάφορα εμβατήρια. Εν τη πλατεία της πανηγύρεως είχε κατασκευασθή ωραίον παράπηγμα σημαιοστόλιστον όπερ διακοσμηθέν λαμπρός υπό απείρων εργόχειρων προσφερθεισών υπό ευ γενών δεσποινίδων της πόλεώς μας απετέλεσεν έκθεσιν αγοράς εργόχειρων υπέρ της Φιλαρμονικής Εταιρείας. Αι εισπράξεις ανήλθον εις 4 χιλιάδας και πλέον δραχμών. Ο Δήμαρχος και το Συμβούλιον της Εταιρείας είναι άξιοι θερμοτάτων συγχαρητηρίων διά τους κόπους ους κατέβαλον υπέρ της επιτυχίας της εκθέσεως".
Με την πάροδο των χρόνων άρχισε μια αντιπαλότητα μεταξύ του εμπορικού κόσμου της πόλης και των αρχών της πόλης, κυρίως για το χρόνο τέλεσης της ετήσιας εμποροπανηγύρεως. Απόρροια αυτής της αντιπαλότητας ήταν το 1929 το Υπουργείο Οικονομικών όρισε να τελείται αντί του Αυγούστου τον Οκτώβριο. Η δημοτική αρχή ταυτόχρονα μελετούσε να χρησιμοποιήσει την πλατεία Λάμπρου Κατσώνη ως χώρο τέλεσης της πανηγύρεως αντί της πλατείας Ταμπάχνας - οδού Δίστομου. Αυτή η σκέψη δεν υλοποιήθηκε γιατί υπήρξε αντίδραση τον Ιούνιο του 1929 στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Το καλοκαίρι του 1950 η Δημοτική Αρχή ζήτησε από το Νομάρχη Βοιωτίας την αλλαγή χρόνου τελέσεως της εμποροζωοπανηγυρεως αντί του χρόνου τέλεσης της 28ης Οκτωβρίου - 4 Νοεμβρίου να τελείται από 30 Σεπτεμβρίου μέχρι 6 Οκτωβρίου. Εκτοτε δε καθιερώθηκε η εμποροπανήγυρη να τελείται κάθε τέλος Οκτωβρίου. Σήμερα η αλλαγή στον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο τέλεσης της εμποροπανηγυρεως της Λεβαδείας εξακολουθεί να αποτελεί χρόνιο αίτημα του εμπορικού κόσμου προς τις αρχές της πόλης. Ο Εμπορικός Σύλλογος Λεβαδείας θεωρεί ότι το έθιμο που άντεξε στο χρόνο δικαιώνει τη συνέχισή του, κρίνει όμως απαραίτητο να αλλάξει ο χρόνος τέλεσης του, διότι την εποχή που γίνεται έχει καταστροφικές συνέπειες για τον εμπορικό κόσμο της πόλης. Ακόμη οι συνθήκες τελέσεώς του εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία και ασφάλεια των συμπολιτών, γι' αυτό ο Εμπορικός Σύλλογος Λεβαδείας προτείνει την αναβάθμισή του, τη μετατροπή του σε ετήσια εμπορική, επαγγελματοβιοτεχνική έκθεση σε τόπο που θα πληρεί όρους ασφαλείας και υγείας για τους εκθέτες και το κοινό.
from ανεμουριον https://ift.tt/2Oe4Av7
via IFTTT