Στο πλαίσιο των διαδοχικών πολέμων της δεκαετίας του 1910, σημαντική υπήρξε η δράση γυναικείων συσσωματώσεων -οι οποίες είτε υπήρχαν ήδη είτε δημιουργήθηκαν ειδικά για την περίσταση- σε δύο βασικούς τομείς συνδρομή στον εφοδιασμό των στρατιωτών και την περίθαλψη των τραυματιών, και μέριμνα προς τις οικογένειες των επιστράτων, ιδίως των οικονομικά ασθενέστερων. Στον δεύτερο τομέα, μάλιστα, η μέριμνα δεν νοήθηκε μόνο ως οικονομική βοήθεια και οργάνωση συσσιτίων αλλά και ως διευκόλυνση των γυναικών να εργαστούν «στη θέση» των ανδρών. Ένας ακόμη τομέας για τον οποίο έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ήταν η διάδοση κανόνων υγιεινής και κανόνων σωστής διατροφής της οικογένειας. Ανάλογες δράσεις γυναικείων οργανώσεων σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του Α' Παγκόσμιου Πολέμου και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, νομιμοποιώντας την παρουσία των γυναικών στον δημόσιο χώρο, καθώς αυτή εξυπηρετούσε τις ανάγκες του έθνους και αποτελούσε πατριωτικό καθήκον.
ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
Έτσι, κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους η Ένωσις των Ελληνίδων, παρούσα ήδη στον Πόλεμο του 1897, συνεργάστηκε με το νεοσύστατο Λύκειον των Ελληνίδων (1911) για την οργάνωση νοσοκομείου 40 κλινών για το μέτωπο της Ηπείρου, υπό τη διεύθυνση της ιατρού Μαρίας Καλαποθάκη (το νοσοκομείο αυτό προσαρτήθηκε στο νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού) και για τη λειτουργία Σχολής Εκπαιδεύσεως Νοσοκόμων Πολέμου. Επίσης, το Λύκειο σύστησε Εφορεία Παροχής Εργασίας για τις γυναίκες των επιστράτων, η οποία απευθύνθηκε σε τράπεζες, γραφεία και εμπορικά καταστήματα ζητώντας «την αντικατάστασή των στρατευσίμων ανδρών από τας γυναίκας και αδελφάς των». Από τις πάνω από 600 γυναίκες που παρουσιάστηκαν, μόνο οι 150 τοποθετήθηκαν στη θέση των οικείων τους. Παράλληλα οργανώθηκε στο χώρο του Λυκείου εργαστήριο στρατιωτικών ειδών, στο οποίο εργάστηκαν πάνω από 1.300 γυναίκες «των εργατικών τάξεων», ενώ από τα Χριστούγεννα του 1912 άρχισε η διανομή ρουχισμού, δώρων και γλυκών σε παιδιά επιστράτων στις γειτονιές της Αθήνας. Τέλος, η Εφορεία Υγιεινής και Καθαριότητας του Λυκείου, η οποία ονομάστηκε και «Λευκός Στρατός της Υγείας», ξεκίνησε εκστρατεία μύησης των οικογενειών των επιστράτων «εις την υγιεινήν και την καθαριότητα, με παροχήν αρχικώς σαπουνιού και κτενιών».
![]() |
| ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ ΣΕ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΥ ΚΥΑΝΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. |
Ανάλογη δράση σημειώθηκε και στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Λύκειο και ο σύνδεσμος «Η Αδελφή του Στρατιώτου», ο οποίος ιδρύθηκε το 1918, ασχολήθηκαν με το πλέξιμο «καλτσών και άλλων μαλλίνων ειδών διά τους εις το μέτωπον αγωνιζομένους Έλληνας στρατιώτας» και συνεργάστηκαν με τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό.
ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ
Το 1914 ιδρύθηκε ο Πατριωτικός Σύνδεσμος υπό την προεδρία της βασίλισσας Σοφίας (το 1917 μετονομάστηκε σε Πατριωτικόν Ίδρυμα). Τα περισσότερα τμήματά του αφορούσαν τον πόλεμο και ήταν μεταξύ των άλλων τα εξής: Νοσοκομείων και νοσοκόμων, Ιματιοθήκης, Δωρημάτων προς τους τραυματίας, Συσσιτίων, Παροχής εργασίας (εξασφάλιση εργασίας στα γυναικεία μέλη των οικογενειών των εφέδρων) και Σταθμών (περίθαλψη των διερχομένων από τους σιδηροδρομικούς σταθμούς τραυματιών).
Τόνια Καφετζάκη
Ελλάδα 20ος αιώνας 1910-1920
Η Καθημερινή
2017
from ανεμουριον https://ift.tt/2qfpb97
via IFTTT


