Όπως είναι γνωστό και από την πρόσφατη ιστορία μας, μια από τις βασικές λειτουργίες της Αστυνομίας είναι και η... σωφρονιστική. Βέβαια κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από κανένα νόμο. Αυτό όμως δεν έχει καμιά σημασία. Και για να μην είμαστε άδικοι, σ ’ αυτό το σημείο, πρέπει να πούμε ότι φταίει και ο κόσμος γι ’ αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση (μη μου πείτε ότι δεν έχετε ακούσει πολλές μαμάδες να λένε στα καταμπουκωμένα βρέφη τους «φάε όλο το φαΐ σου γιατί θα φωνάξω τον αστυφύλακα...»)
Κακές συνήθειες θα πείτε... Όμως η δύναμη της συνήθειας...
Αλλά ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι. Τί νομίζετε ότι έτσι στα καλά καθούμενα άρχισαν τα όργανα της τάξεως να... βαράνε; Αυτή η τόσο προσφιλής σωφρονιστική μέθοδος (φυσικά πάντα για το παρελθόν μιλάμε) έχει τις ρίζες της σε πολύ μακρινές εποχές. Την εποχή του Όθωνα π.χ. οι «καπουκεχαγιάδες» (έτσι ονόμαζε ο κόσμος τότε τα «όργανα της τάξεως») χρησιμοποιούσαν σαν σύμβολα της εξουσίας τους το «Ρόπαλο» και το «Βούρδουλα» (όπως μάλιστα γράφει ο Βασίλης Αττικός στο βιβλίο του «Εύθυμες εικόνες της Παλιάς Αθήνας» πάνω σ' αυτά τα δύο... όργανα ήταν γραμμένη η φράση «Ισχύς του Νόμου»!!!
Όταν λοιπόν συνελάμβαναν κάποιον —άτυχο στην κυριολεξία— φρόντιζαν να τον περιποιηθούν δεόντως με τα δύο ...όργανα σωφρονισμού που προαναφέρθηκαν... Έτσι δηλαδή για να αισθανθούν στο πετσί τους την... «Ισχύ του Νόμου».
Βέβαια υπήρχε και συνέχεια. Μόνο που δεν ήταν κοινή για όλους. Κάθε... ειδικότητα τύγχανε ειδικής μεταχείρισης.
Αν ο συλλαμβανόμενος ήταν κλέφτης φορτωνόταν τα κλοπιμαία στο λαιμό ή στην πλάτη και διαπομπευόταν στην αγορά. Εκεί ο κόσμος (που πάντα «πετάει τη σκούφια του» —κατά τη γνωστή λαϊκή έκφραση— για θεάματα) τον γιούχαρε, τον περιέλουζε με ακαθαρσίες και μερικές φορές τον πετροβολούσε. Εννοείται βέβαια ότι κατά τη διάρκεια της διαπόμπευσης η «Ισχύς του Νόμου» συνέχιζε να εφαρμόζεται στην... πλάτη του «μεγάλου εγκληματία».
Μια άλλη «ελαφρότερη» σωφρονιστική μέθοδος ήταν το... «κοφίνωμα».
Μετά από κατάλληλη προετοιμασία —με την «Ισχύ του Νόμου» πάντα— το θύμα οδηγιόταν (πού αλλού;) στην Αγορά. Εκεί τον υποχρέωναν να γονατίσει (οι «καπουκεχαγιάδες» φυσικά), τον σκέπαζαν με ένα κοφίνι και τον παρέδιδαν στο φιλοθεάμον κοινό.
Από κει και πέρα... δούλευε η φαντασία του πλήθους. Άλλοι ανέβαιναν πάνω στο κοφίνι και άρχισαν να βρίζουν τον... «κοφινωμένο». άλλοι κάθονταν πάνω στο κοφίνι και τον κορόιδευαν. Ο καθένας έκανε ότι κατέβαζε η κούτρα του.
Η διαπόμπευση και το πετροβόλημα της μοιχαλίδας ήταν μια ακόμα από τις σωφρονιστικές μεθόδους που... έτερπαν τους Αθηναίους, θα μπορούσε βέβαια να παρατηρήσει κανείς στο σημείο αυτό ότι δεν τιμούσε τους Αθηναίους της εποχής εκείνης να εφαρμόζουν «τιμωρίες» που θα μπορούσε κανείς να συναντήσει στην... Παλαιό Διαθήκη. Βέβαια όλα αυτά ήταν φιλά γράμματα για την Αστυνομία της εποχής. Έτσι, η μοιχαλίδα φορτωνόταν σ ’ ένα γάιδαρο με το πρόσωπο προς την... ουρά και την πλάτη προς το κεφάλι του και αναγκαζόταν σε ακούσια... «βόλτα» στο κέντρο της πόλης. Το πλήθος των... αναμάρτητων Αθηναίων ακολουθούσε το γάιδαρο εκτοξεύοντας βρισιές και κατάρες (όχι φυσικά εναντίον του συμπαθούς τετραπόδου) και η... τελετή, έληγε με λιθοβολισμό (ευτυχώς όχι μέχρι θανάτου).
Διηγούνται πολλά ακόμα για τις σωφρονιστικές μεθόδους των «καπουκεχαγιάδων» που είναι δύσκολο να καταγραφούν. Εμείς θα παραθέσουμε μια ακόμη που δεν ξέρουμε αν λειτουργούσε «σωφρονιστικά» (ούτε γι' αυτές που ήδη αναφέραμε παίρνουμε όρκο για τα αποτελέσματά τους). Εκείνο όμως που μπορούμε να ξέρουμε σίγουρα είναι ότι οι «ύποπτοι»... ομολογούσαν αμέσως. Η μέθοδος αυτή ήταν ο... αφορισμός! Ναι καλά διαβάσατε: ο αφορισμός. Έβαζε η Αστυνομία έναν παπά να απειλήσει με αφορισμό τον ύποπτο. Ναι ο κατά τα άλλα θεοσεβούμενος... «εγκληματίας» ομολογούσε αμέσως...
Με διάφορες μορφές, πολλές από τις σωφρονιστικές η ανακριτικές μεθόδους επιβίωσαν για πολλά-πολλά χρόνια. Μόνο που οι κλέφτες αντί να λιγοστέψουν έγιναν περισσότεροι και η εγκληματικότητα αντί να μειωθεί αυξήθηκε. Βέβαια αυτοί που έζησαν εκείνη την εποχή δε ζουν πια για να καμαρώσουν τα αποτελέσματα των μεθόδων τους. Πού ξέρετε άλλωστε- αν ζούσαν, ίσως να ισχυρίζονταν ότι στάθηκαν πολύ επιεικείς.' Εξάλλου, θα μπορούσαν να μας πουν, ότι ο κόσμος πάντα διασκέδαζε με όλα αυτά...Τότε...
Μηνιαίο περιοδικό για την ελληνική ιστορία
Τεύχος Νο 7
Νοέμβρης 1983
Νοέμβρης 1983
from ανεμουριον https://ift.tt/2Orn61J
via IFTTT