Ο ΣΙΜΩΝΙΔΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

Στις αρχές του 1848 εμφανίστηκε, κάτω από περίεργες συνθήκες, ένα κείμενο σχετικό με τη δαγγεροτυπία. Παρουσιάστηκε στην Αθήνα ο Κωνσταντίνος Σιμωνίδης (1820-1867), ο οποίος διέδιδε ότι είχε κατορθώσει να βρει «τυχαία» στο Άγιο Όρος και στο Σινά ανέκδοτα χειρόγραφα αρχαίων συγγραφέων, όπως του Αρριανού και του Ησιόδου, καθώς και ένα του ζωγράφου Πανσέληνου, που περιείχαν σπουδαίες ανακαλύψεις. Στο τελευταίο μάλιστα χειρόγραφο ο Σιμωνίδης υποστήριζε ότι περιγραφόταν η μέθοδος της δαγγεροτυπίας. Στο χειρόγραφο με τίτλο Έρμηνεία τῶν ζωγράφων ὡς πρός τήν ἐκκλησιαστικήν ζωγραφίαν, ὑπό τοῦ Διονυσίου τοῦ ἱερομονάχου καί ζωγράφου τοῦ ἐκ Φουρνᾶ τῶν Ἀγράφων, συγγραφεῖσα ἐν Ἂθωνι τῷ 1458, που παρουσίασε ο Σιμωνίδης, υπήρχε το κεφάλαιο «Πῶς νά σηκώσης σπίτια, δένδρα, ζῶα, άνθρώπους είς τόν ἣλιον κι ὃ,τι ἂλλο θέλεις», που δεν βρισκόταν στις άλλες χειρόγραφες εκδόσεις του έργου. Σύμφωνα με την αναφορά στο τέλος του κεφαλαίου, η φωτογραφική εφεύρεση έγινε γνωστή στον Πανσέληνο σαν... όραμα. Όλη η περιγραφή καθώς και τα άλλα κείμενα που «βρήκε» ο Σιμωνίδης έμοιαζαν αυθεντικά, ώστε για αρκετά χρόνια να υπάρχει μεγάλη διαμάχη και αμφιβολία για τη γνησιότητά τους. Το Σεπτέμβριο του 1848 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ευτέρπη ένα άρθρο με τίτλο «Είκόνες διά τῆς νέας φωτογραφικῆς μεθόδου», όπου περιγράφεται συνοπτικά η μέθοδος και αναφέρονται οι προσπάθειες που γίνονταν για την εκτύπωση της φωτογραφίας πάνω στο χαρτί - δηλαδή της καλοτυπίας. Στο κείμενο αναφέρεται επίσης ότι: «Τοῦτο ὃμως κατώρθωσεν ἡ ἐπιστήμη σήμερον [εννοεί τη φωτογραφία]. Λέγομεν δέ σήμερον, διότι δέν ἒχομεν ὂρεξιν νά παραδεχθῶμεν τά θαυμάσια ἀκούσματα περί φωτοτυπίας κτλ. παρά τοῖς ἀρχαίοις, πρίν μᾶς δοθῶσιν ἀξιόχρεοι περί τῆς ἀληθείας αυτῶν ἀποδείξεις [...]». Η παράγραφος αυτή αναφέρεται στο επίμαχο κεφάλαιο για τη φωτογραφία από τα χειρόγραφα του Σιμωνίδη. Οι περισσότερες εφημερίδες της εποχής ασχολήθηκαν με τις ανακαλύψεις του Σιμωνίδη· συστάθηκε μάλιστα και επιτροπή από ειδικούς για να μελετήσει τα κείμενα αυτά. Όσο και αν φαίνεται περίεργο, «ἡ ἐπιτροπή τήν ὀποίαν προσεκάλεσε τό Ὑπουργεῖο τῆς Ἐκπαιδεύσεως διά νά γνωμοδοτήση περί τῶν εἰς χεῖρας τοῦ Σιμωνίδου εὐρισκομένων χειρογράφων, ἀπεφάνθη έν τῇ συνεδριάσει αὐτής κατά τήν 28ην Δεκεμβρίου (1848) ὂτι τά ὑποβληθέντα χειρόγραφα εἶναι γνήσια [...]», όπως αναφέρει η εφημερίδα ΑΙΩΝ σε φύλλο της τον Ιανουάριο του 1849. Το επίμαχο κεφάλαιο περιλαμβάνεται και στη Β' έκδοση της Ερμηνείας των Ζωγράφων... του Ανέστη Κωνσταντινίδη, το 1885, με την υποσημείωση, όμως, του εκδότη ότι είναι «πλαστογράφημα τοῦ κ. Σιμωνίδου». Τελειωτική απάντηση στο θέμα του κεφαλαίου του Σιμωνίδη, που διέδιδε μάλιστα ότι ο Daguerre είχε αντιγράψει την εφεύρεση από τον Πανσέληνο, έδωσε ο Αλέξανδρος Ραγκαβής στην ΠΑΔΩΡΑ το 1850. Σε μια μακροσκελή περιγραφή απέδειξε την πλαστότητα του κειμένου. Και στην κατακλείδα αναφέρει: «Συνέπεσε δέ, ὃταν ἐξεδόθη ἡ προκήρυξις ἐκείνη, νά ἒχω ἀνά χεῖρας τό ἐγχειρίδιου τῆς δαγγερροτυπίας (Manuel de Daguerrotypie τῆς συλλογής Roret). Ὁποία δέ ὑπῆρξεν ἡ ἒκπληξίς μου ὃταν παρέβαλον τόν Δαγέρρον μέ τόν Πανσέληνον. Δέν ἠξεύρω ἂν αὐτόν ἐκεῖνος ἣ αὐτός μετέφρασεν ἐκεῖνον». 

ΑΛΚΗΣ ΞΑΝΘΑΚΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ 1939-1970
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΥΡΟΣ
ΑΘΗΝΑ
2008


from ανεμουριον https://ift.tt/2TNP2zZ
via IFTTT
Από το Blogger.