Εμμανουήλ Γεωργιλάς

Ένας από τους πιο γνωστούς ποιητές των πρώτων χρόνων της τουρκοκρατίας, που ήκμασε στη Ρόδο, τόπο όπου γεννήθηκε. Σε ώριμη ήλικία, ξέρουμε ότι έγινε κληρικός κι εργάσθηκε στα πλαίσια της κίνησης που άρχισε πιο έντονη μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, για την ένωση των Εκκλησιών. Έγραψε τρία πολύστιχα ποιητικά έργα, αφηγηματικά κι επικά, κατά τη συνήθεια της εποχής: α) «Άλωσις ή Θρήνος της Κωνσταντινουπόλεως», που αποτελείται από 1045 δεκαπεντασύλλαβους στίχους, β) «Ιστορική εξήγησις Βελισσαρίου», 840 δεκαπεντασύλλαβοι, καί γ) «Το θανατικόν της Ρόδου», από 644 δεκαπεντασύλλαβους στίχους. Στα έργα του αυτά ο Γεωργιλάς εμφανίζεται σαν θερμός Έλληνας πατριώτης. Αλλά η ποιητική του είναι φλύαρη, ο στίχος του χωρίς σωστή μετρική κι οι ομοιοκαταληξίες του συνηθισμένες. Παρόλαυτα ο Γεωργιλάς παραμένει ένας ποιητής από τους πρώτους που έγραψαν στη γλώσσα του λαού, συγγενικός με το δημοτικό τραγούδι, που είχε κιόλας αρχίσει να διαμορφώνεται. Σχετικά με την «Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως», νεώτεροι γραμματολόγοι, όπως ο Κρουμπάχερ, ο Λάμπρος κι άλλοι, του αμφισβητούν την πατρότητα. Ωστόσο, από μερικά στοιχεία που δίνει ο ποιητής μέσα στο ίδιο το ποίημα αποκαλύπτει την πατρότητά του αυτή. Ήταν άλλωστε φυσικό να θέλει να «κρυφτή», αφού το ποίημα γράφτηκε μετά την Άλωση κι αναφέρει παραινέσεις σε ξένους ηγεμόνες να βοηθήσουν, έστω και τότε, να ξανακερδηθεί η Πόλη απ’ τα χέρια των Τούρκων.

«…θνήσις και μόρος εκ Θεού και παίδευσις η εκ τούτου
θανατικόν επέσωσεν εις το νησίν της Ρόδου…
τι ήτον ετούτο το κακό το μέγα και μυστήριον
και το πικρόν θανατικόν, το φοβερόν κριτήριον;
οπου ‘λθε κ’ ηύρε την πτωχήν την Ρόδον την μισκήνα,
και ‘εφα τους ανθρώπους της με λοιμασμένην πείνα,
και θέρισε τον ‘πίσκοπον και ‘κόψε τους παπάδες,
διακόνου και ‘κλησσιαστικούς και τους ξαγορευτάδες
και πίκρανε τους γέροντες και ‘θλιψεν ταις μαννάδες,
ταις κόρες ταις ανέγλυταις και ταις οικοκυράδες…

…εχορταριάσαν τα στενά κι οι ρύμες ασχημήσαν…»


from ανεμουριον https://ift.tt/2KFftDo
via IFTTT
Από το Blogger.