.jpg.webp)
Ο βίος και η πολιτεία του Eric Kurilla, οι στενές σχέσεις με το Ισραήλ και ο Ελληνοαμερικανός Andrew Poppas.
Την αντίδραση των κατοίκων της Λαμίας προκάλεσε η παρουσία δύο ανώτατων Αμερικανών στρατηγών, ο ένας μάλιστα φέρεται να έχει και ελληνική καταγωγή, στο «Θερμοπύλες Φόρουμ», ένα συνέδριο που διοργανώνεται με ιδιωτική πρωτοβουλία αλλά τελεί υπό τις ευλογίες της Μητρόπολης, της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, του δήμου Λαμιέων και με τη συμμετοχή τοπικών βουλευτών και πολλών τοπικών παραγόντων, αυτοδιοικητικών και μη.
Το φετινό συνέδριο έχει ως κεντρικό τίτλο «Από τον διάλογο στην Πράξη» και όπως επισημαίνεται και στην ιστοσελίδα του φόρουμ «επιδιώκει να μετατρέψει τις ιδέες, τις συνεργασίες και τον δημόσιο διάλογο σε ουσιαστικές πρωτοβουλίες με πραγματικό αποτύπωμα για τον τόπο και την κοινωνία». Στο πλαίσο αυτό και στην ενότητα «Τι είναι αυτό που θα διαφυλάξουμε στη δική μας εποχή», κλήθηκαν οι δύο ανώτατοι αξιωματικοί, ο ένας συνδέεται άμεσα κυρίως με το Αφγανιστάν και ο άλλος με τη Μέση Ανατολή, το Ιράν και, κυρίως, με το Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
Από το πρωί του Σαββάτου δεκάδες κάτοικοι της πόλης συγκεντρώθηκαν έξω από το συνεδριακό κέντρο Θερμοπυλών μετά από κάλεσμα που απηύθυνε το ΚΚΕ αλλά και το αυτόνομο στέκι Λαμίας ενώ απέναντι από τους διαδηλωτές παρατάχθηκαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις.
Αλλά το δημόσιο βήμα που παραχωρείται στους δύο Αμερικανούς στρατηγούς καθώς και οι δημόσιες τοποθετήσεις τους έχουν ιδιαίτερη σημασία στην παρούσα χρονική στιγμή.
Ο σκιώδης στρατηγός
Ο Michael «Erik» Kurilla υπήρξε διοικητής της CENTCOM, δηλαδή της στρατιωτικής διοίκησης των ΗΠΑ που καλύπτει τη Μέση Ανατολή, την Κεντρική Ασία και τμήμα της Νότιας Ασίας. Με άλλα λόγια, ήταν ο άνθρωπος που διαχειρίστηκε επιχειρησιακά την αμερικανική στρατιωτική ισχύ σε μια από τις πιο εύφλεκτες περιοχές του πλανήτη.
Η διαδρομή του Kurilla δείχνει έναν αξιωματικό που δεν κινήθηκε στο περιθώριο αλλά στον ίδιο τον πυρήνα των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων των τελευταίων δεκαετιών. Γεννήθηκε στο Elk River της Minnesota, φοίτησε στη στρατιωτική ακαδημία West Point και το 1988 κατατάχθηκε στο Πεζικό. Από εκεί και πέρα, υπηρέτησε σε μερικές από τις πιο μάχιμες μονάδες του αμερικανικού στρατού.
Η κορυφαία στιγμή της σταδιοδρομίας του ήταν όταν ανέλαβε τη διοίκηση της CENTCOM, τον Απρίλιο του 2022. Η ίδια η CENTCOM αναφέρει ότι επί των ημερών του σχεδιάστηκαν και εκτελέστηκαν περισσότερες από δεκαπέντε μεγάλες συνδυασμένες πολεμικές επιχειρήσεις.
Το ταξίδι στο Ισραήλ
Λίγες ημέρες μετά την επίθεση της Χαμάς, ο Kurilla ταξίδεψε στο Ισραήλ για συναντήσεις με την ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία. Η δήλωσή του ήταν αποκαλυπτική: πήγε, όπως είπε, για να διασφαλίσει ότι το Ισραήλ είχε «ό,τι χρειαζόταν για να αμυνθεί» και για να αποτραπεί η επέκταση της σύγκρουσης από άλλους δρώντες. Την ίδια στιγμή, το Πεντάγωνο έστελνε επειγόντως στο Ισραήλ οπλισμό, αεράμυνα και πυρομαχικά.
Εδώ βρίσκεται ο σκοτεινός πυρήνας του ρόλου του. Ως Αμερικανός στρατηγός δεν είχε τυπική εξουσία επί του ισραηλινού στρατού. Όμως η δική του αποστολή ήταν να δημιουργήσει το στρατιωτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο το Ισραήλ μπορούσε να συνεχίσει τον πόλεμο έχοντας πίσω του την αμερικανική ισχύ.
Ωστόσο αυτή η σχέση δεν ήταν περιστασιακή και είχε οικοδομηθεί πριν από την 7η Οκτωβρίου. Τον Ιούλιο του 2023, ο Kurilla είχε ήδη επισκεφθεί το Ισραήλ και είχε συναντηθεί με την ηγεσία του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας, των IDF, της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και άλλων ειδικών μονάδων. Η ίδια η CENTCOM παρουσίαζε τις επαφές αυτές ως μέρος της ενίσχυσης της συνεργασίας ΗΠΑ–Ισραήλ.
Σταθερή σχέση με το Ισραήλ
Μετά την 7η Οκτωβρίου, αυτή η συνεργασία απέκτησε ακόμη πιο άμεσο χαρακτήρα. Το Ισραήλ δεν ήταν απλώς ένας σύμμαχος που λάμβανε πολιτική υποστήριξη από την Ουάσιγκτον. Ήταν ο κεντρικός στρατιωτικός εταίρος της CENTCOM σε μια περιφερειακή σύγκρουση που απλωνόταν από τη Γάζα μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα και από τον Λίβανο μέχρι το Ιράκ και τη Συρία. Ο Kurilla ήταν ο άνθρωπος που κινούνταν ανάμεσα σε αυτά τα μέτωπα, όχι ως δημόσιος διπλωμάτης, αλλά ως στρατηγός του παρασκηνίου.
Η στενή του σχέση με το Ισραήλ αποτυπώθηκε και στις ιρανικές επιθέσεις του 2024. Ο Kurilla είχε κρίσιμο ρόλο στον συντονισμό της αμερικανικής και περιφερειακής αεράμυνας για την προστασία του Ισραήλ από ιρανικούς πυραύλους και drones. Το Washington Institute, όπου εντάχθηκε μετά την αποστρατεία του, αναφέρει ότι συντόνισε την αμερικανική και περιφερειακή απάντηση που απέκρουσε δύο άμεσες ιρανικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ.
Ακόμη και η υπόθεση της προσωρινής προβλήτας στη Γάζα εντάσσεται σε αυτή τη λογική. Η CENTCOM την παρουσίασε ως ανθρωπιστική επιχείρηση για τη μεταφορά βοήθειας στους Παλαιστίνιους αμάχους, επιμένοντας ότι κανένας Αμερικανός στρατιώτης δεν εισήλθε στο έδαφος της Γάζας. Όμως το πολιτικό της νόημα ήταν διαφορετικό: οι ΗΠΑ επιχείρησαν να εμφανιστούν ως δύναμη ανθρωπιστικής παρέμβασης, ενώ την ίδια στιγμή συνέχιζαν να παρέχουν στο Ισραήλ στρατιωτική, διπλωματική και επιχειρησιακή κάλυψη.
Από τον πόλεμο στην «παραγωγική σκέψη»
Μετά την αποστρατεία του, η ένταξή του Kurilla στο Washington Institute for Near East Policy ως διακεκριμένου fellow δεν είναι τυχαία. Το ινστιτούτο τον παρουσιάζει ως πρώην διοικητή της CENTCOM που επέβλεψε μεγάλες επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, μεταξύ αυτών αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και επιχειρήσεις κατά των Χούθι.
Καθώς η κατάσταση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να είναι ρευστή, τόσο ρευστή όσο ποτέ, το πρώην ανώτατο στέλεχος του Αμερικανικού στρατού προσπαθεί να μετατρέψει την πολεμική εμπειρία του σε εύπεπτα πακέτα παραγωγικής σκέψης.
Ο Ελληνοαμερικανός στρατηγός
Ο έτερος στρατηγός στο «Θερμοπύλες Φόρουμ» είναι ο Ελληνοαμερικανός Andrew Poppas. Η επιχειρησιακή εμπειρία του συνδέεται κυρίως με δύο πολέμους: το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Στο Ιράκ υπηρέτησε ως διοικητής της 5ης Ίλης, 73ου Συντάγματος Ιππικού, της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας.
Ο ρόλος του στο Ιράκ ήταν κομβικός. Η 5η Ίλη του 73ου Συντάγματος Ιππικού ήταν οργανικό στοιχείο της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, ενός από τους πιο ενεργούς σχηματισμούς του Αμερικανικού Στρατού σε αποστολές ταχείας ανάπτυξης.
Η εμπλοκή στο Αφγανιστάν
Ακόμη πιο εκτεταμένη ήταν η εμπλοκή του στο Αφγανιστάν. Υπηρέτησε ως διοικητής της 1ης Ταξιαρχίας Μάχης της 101ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, από τον Μάιο του 2010 έως τον Μάιο του 2011. Αργότερα υπηρέτησε ως υποδιοικητής επιχειρήσεων της ίδιας μεραρχίας. Ήταν ο άνθρωπος που έπρεπε να κάνει πράξη στο Αφγανιστάν αυτό που οι ΗΠΑ ονόμαζαν «Επιχείρηση Διαρκής Ελευθερία».
Η 101η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία είναι ένας από τους πιο γνωστούς σχηματισμούς του Αμερικανικού Στρατού. Το 2017 ανέλαβε τη διοίκηση της Μεραρχίας και αναπτύχθηκε ξανά στο Αφγανιστάν. Αυτή η επαναλαμβανόμενη παρουσία στο αφγανικό μέτωπο δείχνει ότι ο Poppas ανήκε στον στενό κύκλο ανώτερων αξιωματικών που απέκτησαν εμπειρία σε διαφορετικές φάσεις του ίδιου πολέμου: πρώτα ως διοικητής ταξιαρχίας, στη συνέχεια ως υποδιοικητής επιχειρήσεων και αργότερα ως διοικητής μεραρχίας.
Η ήττα της πολιτικής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και ο ρόλος του Poppas
Αλλά η πολιτική των ΗΠΑ ηττήθηκε κατά κράτος στο Αφγανιστάν. Ο Poppas δεν ήταν ένας περιφερειακός ή δευτερεύων αξιωματικός. Υπήρξε ανώτερος διοικητής του Αμερικανικού Στρατού με επανειλημμένη παρουσία στο Αφγανιστάν. Έχει και ο ίδιος μερίδιο ευθύνης στην επιχειρησιακή πανωλεθρία και στην άτακτη υποχώρηση, ιδιαίτερα την περίοδο των αρχών της προηγούμενης δεκαετίας.
Ως διοικητής ταξιαρχίας, είχε ευθύνη για την εφαρμογή επιχειρήσεων στο έδαφος, για τη δράση των μονάδων του, για τη συνεργασία με αφγανικές δυνάμεις και για την παραγωγή των αποτελεσμάτων που παρουσίαζε η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση ως πρόοδο. Τον Ιανουάριο του 2011, ως συνταγματάρχης, ενημέρωνε δημοσιογράφους στο Πεντάγωνο για τις τρέχουσες επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν, γεγονός που δείχνει ότι είχε δημόσιο ρόλο στην παρουσίαση της επιχειρησιακής εικόνας της ταξιαρχίας του.