Η εκτέλεση των 13 Ομβριακιτών στη θέση «Σάββα Μαγούλα» από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής
Με κάθε επισημότητα τελέστηκε τη Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, στις 9:00 το πρωί, στον χώρο του Μνημείου «Σάββα Μαγούλα», στην περιοχή της Ομβριακής - Δομοκού, το ετήσιο θρησκευτικό μνημόσυνο στη μνήμη των δεκατριών Ομβριακιτών, οι οποίοι εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στις 13 Ιουλίου 1943, γράφοντας με το αίμα τους μία ακόμη τραγική σελίδα στην ιστορία της Ομβριακής και της πατρίδας μας.
Είχε προηγηθεί, κατά τη νύχτα της 11ης προς 12η Ιουλίου 1943, η ανατίναξη, από αντάρτικες ομάδες του ΕΛΑΣ του παραρτήματος Δομοκού, σε συνεργασία με δύο Άγγλους σαμποτέρ, της αφύλακτης σιδηροδρομικής γέφυρας στον Δερελιώτη ποταμό, νότια του Σιδηροδρομικού Σταθμού Αγγειών και δυτικά της πρώην λίμνης Ξυνιάδος, καθώς και αμαξοστοιχίας που μετέφερε πυρομαχικά προς τον Πειραιά.
Η ενέργεια αυτή, που αποφασίστηκε και εκτελέστηκε από τμήματα του ΕΛΑΣ, δεν συνοδεύτηκε από την παραμικρή μέριμνα για την τύχη του άμαχου πληθυσμού της περιοχής. Αν και οι αντάρτες γνώριζαν πολύ καλά ότι οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής απαντούσαν σχεδόν πάντοτε με σκληρά και αιματηρά αντίποινα ύστερα από τέτοιες επιθέσεις. Κι όμως, επέλεξαν να χτυπήσουν και να αποχωρήσουν, χωρίς καμία προειδοποίηση προς τους κατοίκους, χωρίς κανένα σχέδιο προστασίας, αφήνοντας τους ανθρώπους της Ομβριακής εκτεθειμένους στη μανία των κατακτητών.
Αφού ολοκλήρωσαν την επιχείρησή τους, προτίμησαν να καταφύγουν στην ασφάλεια του δάσους της Παλαιάς Γιαννιτσούς, πανηγυρίζοντας το στρατιωτικό τους κατόρθωμα, ενώ το τίμημα της απόφασής τους δεν το επωμίστηκαν ποτέ οι ίδιοι. Το πλήρωσαν οι ανυποψίαστοι, αθώοι γεωργοί και κτηνοτρόφοι που βρέθηκαν στον δρόμο των κατακτητών, άνθρωποι που δεν είχαν καμία συμμετοχή στη σύγκρουση. Συνελήφθησαν ως όμηροι και εκτελέστηκαν λίγες ώρες αργότερα από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής, πληρώνοντας με τη ζωή τους ένα τίμημα που δεν τους αναλογούσε.
Η επίκληση της λέξης «αντίποινα» δεν μπορεί να σβήσει τις ευθύνες όσων επέλεξαν να πραγματοποιήσουν μια επιχείρηση γνωρίζοντας ποιο θα ήταν, κατά πάσα πιθανότητα, το τίμημα για τον άμαχο πληθυσμό. Οι δεκατρείς αδικοχαμένοι Ομβριακίτες δεν έπεσαν σε μάχη· οδηγήθηκαν στον θάνατο, πληρώνοντας με τη ζωή τους αποφάσεις που άλλοι έλαβαν. Πίσω τους άφησαν έναν τόπο βυθισμένο στο πένθος και δεκατρείς οικογένειες να θρηνούν τους αγαπημένους τους ανθρώπους, θύματα μιας τραγωδίας που άλλοι προκάλεσαν, αλλά εκείνοι πλήρωσαν με τη ζωή τους.
Οι εκτελεσθέντες Ομβριακίτες από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής την 13η Ιουλίου 1943 ήταν:
1. Μιλτιάδης Σπ. Κόκκινος, 28 ετών.
2. Γεώργιος Αθ. Ζαχάρης, 26 ετών.
3. Μιλτιάδης Αθ. Ζαχάρης, 21 ετών (αδέλφια).
4. Ευάγγελος Ιωα. Παπαποστόλου, 27 ετών.
5. Κωνσταντίνος Ιωα. Παπαποστόλου, 42 ετών (αδέλφια).
6. Απόστολος Θεοδ. Παπαποστόλου, 48 ετών.
7. Αθανάσιος Σωτ. Κόγιας, 28 ετών.
8. Αθανάσιος Γεω. Καραπετσάνης, 21 ετών.
9. Ανδρέας Ευα. Καρυώτης, 17 ετών.
10. Ιωάννης Ευα. Βαϊόπουλος, 33 ετών.
11. Κωνσταντίνος Θεο. Κάκκος, 43 ετών.
12. Αθανάσιος Γεω. Κυριαζής, 35 ετών.
13. Γεώργιος Χρησ. Κούτρας, 49 ετών (καταγόταν από το Περιβόλι Δομοκού).
Το μνημόσυνο αυτό αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής στη μνήμη των αδικοχαμένων συμπολιτών μας, που εκτελέστηκαν τόσο άδικα από τις δυνάμεις Κατοχής. Η θυσία τους θα παραμένει αιώνια ζωντανή στη μνήμη της Ομβριακής και στην ιστορία του τόπου μας.
ΑΘΑΝΑΤΟΙ.