Μπορεί να μην είναι καμία βιομηχανική μητρόπολη, αλλά η Λαμία σίγουρα «καίει μαζούτ» λες νομίζει πως είναι, καταγράφοντας τεράστια ατμοσφαιρική επιβάρυνση.
Μπορεί να μην είναι καμία βιομηχανική μητρόπολη, αλλά η Λαμία σίγουρα «καίει μαζούτ» λες νομίζει πως είναι. Καταγράφοντας μάλιστα αρνητικό ρεκόρ για το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας «IQAir», αναδείχθηκε ως η πόλη με την περισσότερη ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα.
Η πρωτεύουσα της Φθιώτιδας βρέθηκε ειδικότερα στην κορυφή της λίστας με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις αιωρούμενων μικροσωματιδίων PM2.5 σε ολόκληρη την επικράτεια.
Η μέση ετήσια συγκέντρωση μικροσωματιδίων έφτασε τα 20,9 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, μία σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2024, όταν η αντίστοιχη τιμή ήταν 15,8 μικρογραμμάρια.
Οι ανησυχητικές μετρήσεις για τη Λαμία | IQAir
Λαμία - Τι φταίει για το τοξικό νέφος
Ένα εύλογο ερώτημα προκύπτει από τα παραπάνω. Τι ακριβώς κάνει «λάθος» η Λαμία, ελλείψει οποιασδήποτε βαριάς βιομηχανίας, ειδικά σε σχέση με πόλεις όπως η Αθήνα, για να καταγράφει τόσο φτωχή ποιότητα αέρα;
Μια σειρά από παράγοντες φαίνεται ότι συνδράμουν και επιβαρύνουν σημαντικά την ποιότητα του αέρα:
- Η γεωμορφολογία της περιοχής ευνοεί τον εγκλωβισμό των ρύπων. Η Λαμία αναπτύσσεται στην κοιλάδα του Σπερχειού και περιβάλλεται από ορεινούς όγκους, γεγονός που δυσκολεύει τη φυσική ανανέωση των αέριων μαζών
- Η θέση της πόλης πάνω στον βασικό οδικό άξονα της χώρας. Η στρατηγική θέση της Λαμίας στον άξονα Αθήνας–Θεσσαλονίκης την καθιστά έναν από τους σημαντικότερους κόμβους της χώρας. Χιλιάδες αυτοκίνητα, φορτηγά και επαγγελματικά οχήματα διέρχονται καθημερινά από την περιοχή, επιβαρύνοντας την ατμόσφαιρα. Η Ελλάδα παράλληλα διαθέτει έναν από τους πιο γερασμένους στόλους οχημάτων στην Ευρώπη, παράγοντας έτσι πολύ πιο τοξικούς ρύπους
- Η λειτουργία της οικιακής θέρμανσης. Κατά τους ψυχρούς μήνες, το πετρέλαιο θέρμανσης, τα τζάκια, οι ξυλόσομπες και οι λέβητες βιομάζας εξακολουθούν να αποτελούν βασικές επιλογές για χιλιάδες νοικοκυριά. Η λειτουργία τους αυξάνει σημαντικά τις συγκεντρώσεις PM2.5, ιδιαίτερα σε περιόδους με χαμηλή κυκλοφορία του αέρα.
- Εξωγενείς παράγοντες, όπως η μεταφορά αφρικανικής σκόνης και αέριων ρύπων από άλλες περιοχές
Λαμία - Τι είναι τα PM2.5
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος του προβλήματος, τα επίπεδα αυτά είναι υπερτετραπλάσια των ορίων που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την προστασία της ανθρώπινης υγείας.
Τα σωματίδια PM2.5 συγκαταλέγονται στους πιο επικίνδυνους ατμοσφαιρικούς ρύπους καθώς βρίσκονται σε τέτοιο εύρος μεγέθους, ώστε εισχωρούν εύκολα στους πνεύμονες και στην κυκλοφορία του αίματος, αλλά αποβάλλονται πολύ δύσκολα από τον οργανισμό, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης αναπνευστικών και καρδιαγγειακών παθήσεων.
Οι επιστημονικές έρευνες τα συνδέουν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης:
- Καρδιαγγειακών νοσημάτων
- Εγκεφαλικών επεισοδίων
- Καρκίνου του πνεύμονα
- Άσθματος
- Χρόνιων αναπνευστικών παθήσεων
- Πρόωρης θνησιμότητας
Λαμία - Τι μπορεί να γίνει
Τα τελευταία χρόνια, παράλληλα με τις πολιτικές περιορισμού των εκπομπών από τα οχήματα, τις βιομηχανίες και τα συστήματα θέρμανσης, αναπτύσσονται σε ολόκληρη την Ευρώπη νέες τεχνολογίες βελτίωσης της ποιότητας του αέρα μέσα στις πόλεις.
Σε πολλά ευρωπαϊκά κέντρα εφαρμόζονται ήδη σε πλατείες, σχολικούς χώρους, πεζόδρομους, σταθμούς μεταφορών, υπόγειες διαβάσεις, σήραγγες κυκλοφορίας και χώρους στάθμευσης.
Τα συστήματα αυτά λειτουργούν ως φίλτρα μεγάλης κλίμακας: αναρροφούν τον επιβαρυμένο αέρα, δεσμεύουν τα αιωρούμενα μικροσωματίδια μέσω εξειδικευμένων φίλτρων υψηλής απόδοσης και επαναδιοχετεύουν καθαρότερο αέρα στο περιβάλλον.
Εγκαταστάσεις συστημάτων παθητικής διαχείρισης και ανακύκλωσης αέρα (Passive Air Management & Recycling Systems – PAMARES) στο τούνελ IJ του Άμστερνταμ, τα οποία αναρροφούν τον επιβαρυμένο αέρα, δεσμεύουν τα αιωρούμενα μικροσωματίδια και επαναδιοχετεύουν καθαρότερο αέρα στο περιβάλλον.
Η Λαμία, ως η πόλη με το πιο έντονο π΄ροβλημα στη χώρα, καλείται να παραδειγματιστεί από τα διεθνή πρότυπα, για ένα πακέτο παρεμβάσεων που δεν αφορά απλά μία αυθαίρετη έννοια οικολογίας, αλλά επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής των κατοίκων της.